Doğumdan sonra rahim iç yüzeyi iyileşirken gelen ve loşi ya da lohusa kanaması olarak bilinen akıntı genellikle 4–6 hafta sürer; bazı kadınlarda 8 haftaya kadar uzayabilir. İlk 3–4 gün koyu kırmızı ve yoğun olan kanama zamanla pembe-kahverengiye, ardından sarımsı-beyaza döner. Hem normal doğumdan hem sezaryenden sonra görülür. Saatte bir ped dolduran kanama, iri pıhtılar, ateş ve kötü koku muayene gerektirir.
Doğum sonrası kanama neden olur?
Doğumdan sonra plasentanın ayrıldığı rahim iç yüzeyi bir yara gibi iyileşir. Bu iyileşme sürecinde rahimden kan, mukus ve doku artıklarından oluşan bir akıntı gelir; tıpta buna loşi, halk arasında lohusa kanaması denir. Bu akıntı normal doğumdan sonra da sezaryenden sonra da görülür. Rahim bu sürede kasılarak gebelik öncesi boyutuna doğru küçülür; kanamanın giderek azalması bu küçülmenin bir göstergesidir.
Doğum sonrası kanama kaç gün sürer?
Lohusa kanaması genellikle 4–6 hafta sürer; bazı kadınlarda 8 haftaya kadar uzayabilir. Süre boyunca rengi ve miktarı aşamalı olarak değişir:
- İlk 3–4 gün: Koyu kırmızı, adet kanamasından fazla olabilen kanama. Küçük pıhtılar görülebilir.
- Yaklaşık 4–10. günler: Pembe ya da kahverengiye dönen, miktarı azalan akıntı.
- İkinci haftadan sonra: Sarımsı-beyaz, giderek azalan akıntı. Bu evre birkaç hafta sürebilir.
Emzirme sırasında salgılanan oksitosin hormonu rahmi kastığı için emzirirken ya da hemen sonrasında kanama kısa süreli artabilir ve kasıkta adet sancısına benzer kramplar hissedilebilir. Ayağa kalkınca birikmiş kanın birden gelmesi de olağandır. Yorucu bir günün ardından kanamanın bir süre artması, dinlenmeye ihtiyaç olduğunu gösterebilir.
Sezaryen sonrası kanama farklı mı?
Sezaryende rahim içi ameliyat sırasında temizlendiği için ilk günlerdeki kanama bazen normal doğuma göre biraz daha az olabilir; ancak loşinin toplam süresi ve evreleri benzerdir. Sezaryen sonrasında kanamaya ek olarak yara yerinin bakımı da önemlidir: kızarıklık, akıntı, açılma ya da ateş fark edilirse değerlendirme gerekir. Sezaryen sonrası iyileşme süreci hakkında bilgi için sezaryen doğum sayfamıza bakabilirsiniz.
Hangi durumlarda kanama normal değildir?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa vakit kaybetmeden değerlendirilmek gerekir:
- Bir saatte bir pedi tamamen ıslatan ve bu durumun iki saatten uzun sürmesi,
- Ceviz büyüklüğünden iri pıhtılar düşürülmesi,
- Azalmış olan kanamanın birkaç gün sonra yeniden parlak kırmızı ve yoğun hâle gelmesi,
- Kötü kokulu akıntı, 38 °C ve üzeri ateş, titreme,
- Giderek artan kasık ya da karın ağrısı, rahim bölgesinde hassasiyet,
- Baş dönmesi, bayılma hissi, çarpıntı, nefes darlığı.
Doğumdan sonraki ilk 24 saatte görülen aşırı kanama çoğunlukla hastanede fark edilir ve tedavi edilir. Doğumdan sonraki günlerde ve 12. haftaya kadar ortaya çıkan aşırı kanamaya ise geç doğum sonu kanama denir; rahimde kalan plasenta parçaları, rahmin yeterince kasılamaması ya da enfeksiyon nedeniyle olabilir ve muayene ile ultrason gerektirir.
Lohusa döneminde kanamayla ilgili nelere dikkat edilmeli?
- İlk 6 hafta tampon ya da adet kabı yerine ped kullanılmalıdır; pedler sık değiştirilmeli, değiştirmeden önce ve sonra eller yıkanmalıdır.
- Vajinal duş yapılmamalı, genital bölge önden arkaya doğru yıkanmalıdır.
- Duş almak serbesttir; küvet ve havuz için kanamanın bitmesi ve kontrol muayenesi beklenir.
- Cinsel ilişki için genellikle kanamanın bitmesi ve doğum sonrası kontrol muayenesi (yaklaşık 6. hafta) beklenir; bu muayenede doğum kontrol yöntemi de konuşulur.
- Bol sıvı almak, demir açısından zengin beslenmek ve önerildiyse demir takviyesine devam etmek kansızlığın düzelmesine yardımcı olur.
Normal doğumdan sonra dikiş bakımı, ağrı yönetimi ve kontrol takvimi normal doğum sayfamızda yer alıyor. Doğum sonrası dönemde vajinal gevşeme, idrar kaçırma ve cinsel sağlık gibi konular için doğum sonrası bakım sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Doğumdan sonra ilk adet ne zaman gelir?
Emzirmeyen annelerde ilk adet genellikle doğumdan 6–8 hafta sonra görülür. Yalnızca anne sütüyle besleyen annelerde adet aylarca gelmeyebilir; emzirme azaldıkça ya da ek gıdaya geçildikçe adetler başlar. İlk adetten önce yumurtlama olabileceği için emziren annelerde de gebelik mümkündür; bu nedenle korunma doğum sonrası kontrol muayenesinde planlanmalıdır. Lohusa kanaması ile ilk adeti ayırt etmekte zorlanıyorsanız, kanamanın bir kez durup birkaç hafta sonra yeniden başlaması çoğunlukla adet kanamasını gösterir.
Doğum sonrası iyileşmeyi neler destekler?
İlk haftalarda dinlenmek, ağır yük kaldırmamak ve uzun süre ayakta kalmamak rahmin toparlanmasını kolaylaştırır. İdrar torbasının uzun süre dolu kalması rahmin kasılmasını zorlaştırabileceğinden idrara düzenli çıkmak önerilir. Kabızlık, hem dikiş bölgesini hem de sezaryen yarasını zorlayacağından lifli beslenme ve yeterli sıvı alımı önemlidir. Hafif yürüyüşler kan dolaşımını destekler ve bacaklarda pıhtı oluşma riskini azaltır.
Doğumdan sonraki ilk günlerde duygusal dalgalanmalar sıktır. İki haftadan uzun süren yoğun mutsuzluk, bebeğe ilgi duyamama ya da uyuyamama gibi durumlar doğum sonrası depresyon açısından değerlendirilmelidir; bu da kanama kadar önemli bir kontrol konusudur.
Doğum sonrası kontrol muayenesinde neler değerlendirilir?
Doğumdan sonraki ilk haftalarda ve yaklaşık 6. haftada yapılan kontrolde rahmin küçülüp küçülmediği, kanamanın seyri, dikiş ya da sezaryen yarasının iyileşmesi, tansiyon ve kansızlık durumu değerlendirilir. Gerekirse ultrasonla rahim içinde parça kalıp kalmadığına bakılır. Emzirme, idrar kaçırma, ilişkiye dönüş ve doğum kontrol yöntemi de aynı görüşmede konuşulur. Gebelikte şekeri ya da tansiyonu yükselen annelerde bu değerlerin doğumdan sonra normale dönüp dönmediği ayrıca kontrol edilir.
Sık sorulan sorular
Lohusa kanaması ne zaman biter?
Çoğu kadında 4–6 haftada biter; 8 haftaya kadar hafif kahverengi ya da sarımsı akıntının sürmesi de olağan olabilir. Kanama azalmak yerine artıyorsa ya da kötü kokuluysa muayene gerekir.
Doğum sonrası pıhtı düşürmek normal mi?
İlk günlerde, özellikle uzun süre yattıktan sonra ayağa kalkınca küçük pıhtılar görülebilir. Ceviz büyüklüğünden iri pıhtılar ya da pıhtıyla birlikte yoğun kanama değerlendirilmelidir.
Emzirmek kanamayı artırır mı?
Emzirme sırasında salgılanan hormon rahmi kastığı için emzirirken kısa süreli kanama artışı ve kramp olabilir. Bu durum rahmin küçülmesine yardımcı olur ve olağandır.
Kanama durduktan sonra yeniden başlarsa ne yapmalıyım?
Yoğun aktivite sonrası kısa süreli hafif artış olağan olabilir. Kanama parlak kırmızı ve yoğun hâlde yeniden başlarsa, ateş ya da ağrı eşlik ediyorsa muayene gerekir. Doğumdan birkaç hafta sonra birkaç günlük kanama ilk adet de olabilir.
Lohusa kanaması sırasında banyo yapılır mı?
Ayakta duş almak doğumdan sonraki ilk günden itibaren uygundur ve hijyen için önerilir. Küvete oturmak, havuz ve deniz için kanamanın bitmesi ve doğum sonrası kontrol beklenir.
Op. Dr. Hakan Sağer, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanıdır. Uzmanlık eğitimini SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamladı; 2024'ten bu yana Nilüfer/Bursa'daki muayenehanesinde gebelik takibi, jinekolojik hastalıklar ve estetik jinekoloji alanlarında hasta kabul etmektedir. Bu sitedeki yazılar bilgilendirme amaçlıdır.